६: शंकरदेवची घुसखोरी
रात्रीचे अडीच वाजून गेले होते. हॉटेल रिट्झ अंधारात गुडूप झाले होते. नाही म्हणायला गेटच्या जवळच्या चौकीदाराच्या खोलीत मंद उजेडाचा दिवा जळत होता.
हॉटेलच्या मागचा, नोकरांच्या क्वार्टर्सचा एक दरवाजा हलकेच उघडला. एक वेटर बाहेर आला. आवाज होणार नाही याची खबरदारी घेत त्याने दरवाजा बंद केला आणि सावकाश तो कंपाउंडच्या रोखाने निघाला. चालताना तो एक अधू पाय ओढत होता.
आता तो कंपाउंडला खेटून उभा होता. अचानक त्याने अधू असलेला पाय जोरात जमिनीवर रेटला आणि झेप घेतली. पाच फूट उंचीच्या कंपाउंडच्या भिंतीवर दोन्ही हाताचा दाब देऊन कोलांटी मारत त्याने सहज रस्त्यावर उडी घ्यावी तशी भिंतीपलीकडे उडी घेतली! त्याच्या हालचाली कुणी पाहिल्या असत्या तर एका पायाने अधू असलेला माणूस इतका चपळ असू शकेल यावर त्यांचा विश्वास बसला नसता.
आता तो गडबडीने चालत निघाला, आणि दहा मिनिटांत खार रोडवर आला. उजव्या बाजूला एक बाहेरून टॅक्सीसारखी रंगवलेली जुनी फियाट सरकारी दूध केंद्राच्या बूथजवळ पार्क केलेली होती. तिच्या काचेवर बोटाने खटखट करताच त्याच्या बाजूचे दार उघडले गेले आणि तो आत शिरून बसला.
हेड लाईट चालू करून टॅक्सी निघाली.
“कबीर, फोन केला होतास?” मागच्या सीटवर आडवं होत त्याने आपला अधू पाय लांबवला आणि तो आरामात पसरला.
“हो. बरोबर दहा वाजता.”
“काय झालं?”
“तीरखां रागाने वेडा झाला!”
“रकमेबद्दल बोललास?”
“हो, अर्ध्या रकमेची मागणी केली, तेव्हा तो पिसाळून ओरडायला लागला. “
“कबीर, त्याच्यामागे आता हात धुऊन लागायला हवं.”
“हो. आता गाडी कुठे घेऊ?”
“शंभू भोसलेच्या बंगल्यावर.”
“वरळीला?” ड्रायविंग व्हील संभाळणारा कबीर आश्चर्याने न राहवून उद्गारला.
“कबीर, समोर लक्ष ठेव,” मागून धारदार आवाज आला आणि कबीर भीतीने गारठला.
***
तब्बल दीड तासाने वरळी सी फेसच्या चढावर ती गाडी उभी राहीली तेव्हा रहदारी अजिबात बंद झाली होती. टॅक्सी थांबली, आणि मागचे दार उघडून तो वेटरच्या वेषातला तरुण बाहेर पडला. पाय ओढत तो बंगल्याच्या रोखाने निघाला. बंगला अगदी एकाकी होता. वातावरणात आता किंचित गारठा होता, आणि समुद्रावरून येणारा गार वारा अंगाला बोचत होता.
पाय ओढत त्याने रस्ता ओलांडला तेव्हा त्याच्या हातात धारदार सुरे होते. खाली वाकून त्याने ते अधू पायाच्या बुटात टाचेखाली सारले, दाबले. खट् आवाज झाला. आता त्याच्या अंगात एक प्रकारचा उत्साह संचारला होता. त्याचा पाय आता जोरात ओढला जात होता.
थोड्याच वेळात कबीरही गडबडीने येऊन त्याच्यापर्यंत पोचला.
त्या तरुणाच्या हालचालींत आता एक प्रकारचा उत्साह होता. कंपाउंडपाशी पोचताच त्याने अधू पाय जमिनीवर दाबला आणि उसळी मारली. वर उसळताना दोन्ही हातांचे पंजे भिंतीवर दाबून त्याने आत झेप घेतली. तो पलीकडे कधी गेला हेच कबीरला समजले नाही. अशी उडी आपल्या देवालाही जमणार नाही याची त्याला कल्पना होती आणि तो खजील झाला होता.
पण त्यानेही कसाबसा भिंतीचा वरचा काठ पकडून वर वेंघून पलीकडे उडी मारली, तेव्हा त्याचा साहेब त्याची वाटच बघत होता. आता कबीरला हाताने थांबण्याची खूण करून तो पुढे सरकला. बंगल्यात शिरायला काही धोका नाही याची त्याने पूर्ण खात्री करून घेतली, आणि मनोमन आत कसे शिरायचे याचे गणित केले. अधू पाय दाबून तो बंगल्याच्या रोखाने धावत निघाला. भिंतीपासून चार फुटावर असताना विजेच्या वेगाने झेप घेऊन उसळला.
कबीरला वाटले आज आपल्या डोळ्याचे पारणे फिटले! साहेबाने आपला अधू पाय आपटून त्या उंच भिंतीवर दुसरा पाय दाबला आणि बाणासारखी वर झेप घेतली. सात-आठ फूट तो सरळ उडाला, आणि पुन्हा अधू पाय भिंतीवर रोवून दोन फूट वर असलेला गच्चीचा काठ पकडला. ती जीवघेणी कसरत होती. हळूहळू त्याने काठावर पंजे पक्के रोवले आणि सावकाश शरीर तोलून कंबरेपर्यंतचे अंग वर घेतले. जपून शरीर कमरेत लववत त्याने अंग वर सारले आणि अवघ्या पाच मिनिटांत तो सरळ होऊन गच्चीत उभा राहिला.
मग कमरेला गुंडाळलेला भक्कम नॉयलॉनचा दोर खाली सोडून त्याने कबीरला खूण केली. गच्चीच्या सज्जाला त्याने दोराची एक गाठ दिली आणि दोरीला हिसका दिला. खाली उभ्या असलेल्या कबीरला तेवढी सूचना पुरी होती. तो माकडासारखा चढून वर आला.
आता दोघे गच्चीत उभे होते. बंद दाराजवळ उभा राहून त्याने दाराची पाहाणी केली. अंगच्या कुलुपाचे ते दार होते. खिशातून एक चपटी बाटली काढून त्याने ती कबीरच्या हातात दिली आणि दुसऱ्या खिशातून काचेच्या नळीचा ड्रॉपर काढला. चपट्या बाटलीचे बूच काढून त्याने नळी आत सारली आणि फुगा दाबला. सोडला. आता सावकाश त्याने नळीचे एक टोक दाराच्या की-होलमध्ये सारले. थेंबा-थेंबाने तो आतला द्रव की-होलमध्ये सोडत होता. नळी बाजूला काढली तेव्हा फसफस असा आवाज झाला. दोन मिनिटे तो स्तब्ध उभा राहिला.
नंतर त्याने दाराची मूठ पुरी फिरवली.
हळूवार धक्का देऊन त्याने दार उघडले आणि तयार झालेल्या फटीतून ते दोघेही आत शिरले. दोघे आता मंद, निळ्या प्रकाशात उभे होते. छतावर मॅकलाईट जळत होता आणि समोर पलंगावर शंभू भोसले झोला होता.
त्याच्या उशीखालून एक नळी डोकावत होती. ते रिव्हॉल्व्हर साहेबाने हलकेच खेचून घेतले. नंतर अजिबात आवाज न करता समोरच्या भिंतीवर असलेल्या बटणांकडे तो सरकला.
‘खट!’ अचानक खोलीत प्रकाश झाला आणि तो शांतपणे शंभू भोसले जागा व्हायची वाट बघू लागला. शंभूची झोप चाळवली. सावकाश त्याने डोळे उघडले, आणि प्रकाशात त्याचे डोळे दिपले. पापण्या किलकिल्या करून त्याने प्रकाशाच्या विरूद्ध कूस बदलली आणि सवयीने उशीखाली हात घालून रिव्हॉल्व्हर तपासले. झोपेतसुद्धा तो सावध होता.
रिव्हॉल्व्हर नाही हे समजताच शंभू भोसले धडपडून उठून बसला. कोणते संकट पुढे वाढलेले आहे याची त्याला अजिबात कल्पना नव्हती.
“शंभू, पिस्तुल माझ्या खिशात आहे,” धारदार आवाज आला.
गर्रकन शंभू आवाजाच्या रोखाने वळला. सैतान पाहावा तशी त्याची डोळ्यांची बुबळे गरगरली. एका क्षणात झोप पूर्ण उडाली आणि शंभू भोसले वेड्यासारखा समोरच्या तरुणाकडे बघत राहिला.
प्रथम आपल्यासमोर कोण उभा आहे हेच त्याला समजेना. नंतर मात्र त्याच्या शरीराबरोबर मनसुद्धा थरथरले. त्याचे नुसते ओठच हलले. भीतीने त्याच्या तोंडून आवाज फुटेना. जो त्याच्यासमोर उभा होता तो खरोखर आपल्यासमोर उभा आहे याच्यावर त्याचा विश्वासच बसत नव्हता.
“पानसे?” तो घाबरलेल्या आवाजात ओरडला.
“हो शंभू…. शंकरदेव पानसे.”
“तू…इथे…?”
“हो. अजून जिवंत आहे मी. आणि ह्याच बंगल्यात आहे. अगदी तुझ्यासमोर.”
“पानसे… मी…”
“शंभू, आता ब्रम्हदेवसुद्धा तुला वाचवू शकणार नाही.”
मनातून उफाळणारा राग आवरत, पाय ओढत तो पुढे सरकला. शंभू वेड्यासारखा त्याच्या त्या अधू पायाकडे पाहत होता.
“शंभू, उठ. आपल्याला खाली दिवाणखान्यात जायचंय. माझा हिशोब मिटवायचाय.”
“पानसे, नको.”
“उठ,” पानसे अशा आवाजात बोलला की शंभू भोसले धडपडत उठला. रागाने लाल झालेले पानसेचे डोळे पाहताच तो निम्मा संपला होता. आपली शंभर वर्षे भरली आहेत याची त्याला कल्पना आली होती.
दार उघडून तो बाहेर पडला तेव्हाच त्याने उलट हल्ला करायचा प्रयत्न केला. सपकन लोखंडी बुटाची लाथ त्याच्या मणक्यावर बसली.
“शंभू, चलाखी केलीस तर सरळ जिन्याच्या शेवटच्या पायरीवर जाऊन पडशील एका लाथेत.”
शंभू भोसले आता पूर्ण जाळ्यात सापडला होता. मुकाट्याने जिना उतरून तो खाली दिवाणखान्यात आला. त्याच वेळी मागून बसलेल्या धक्क्याने तो जाऊन कोचावर पडला.
“शंभू, तीरखांचा खाजगी नंबर फिरव.” घाईघाईने शंभूने रीसिव्हर उचलून नंबर फिरवला आणि त्याच्या हातातला रीसिव्हर खेचला गेला.
“कोण?”
“हॅलो, तीरखां. मी भालू.”
“काय?”
“तीरखा, तुझ्या चौकडीतील एक पट्टी निखळणार आहे.”
“कोण ?”
“शंभू भोसले. मी त्याच्या रिज व्हीलाच्या दिवाणखान्यात उभा आहे.”
“थाप मारू नकोस.”
रीसिव्हर शंभूच्या हातात देऊन त्याने रिव्हॉल्वरची नळी त्याच्या मस्तकाला लावली.
“शंभू, तीरखांबरोबर शेवटचे बोलून घे.”
बळी द्यायला निघालेल्या बकऱ्यासारखी शंभू भोसलेची अवस्था झाली होती. थरथरत्या हाताने त्याने रीसिव्हर कानाला लावला.
“हॅलो… शंभू…”
“होय सलीम, मीच बोलतोय. मला त्याने गाठलं.”
“शंभू, तू काय सांगितलंस?”
“अजून काहीच नाही.”
“तू…”
याच वेळी शंभू भोसलेच्या हातातला रीसिव्हर खेचला गेला आणि तसाच लोंबत राहिला.
“शंभू, तिजोरी कुठाय?”
“नाही. पानसे, ती माझी कमाई आहे.”
“किल्ल्या दे.”
त्याच्या हातातले पिस्तूल पाहून शंभू भोसले भयानक हादरला. त्या पिस्तुलातून सुटलेल्या गोळीमुळे काय होईल याची कल्पना त्याला होती. अनेक वेळा तसला प्रयोग त्याने स्वतः अनेकांच्यावर केला होता.
“पानसे, समोरच्या टी-पॉयच्या खाली तिजोरी आहे. टी-पॉय उजव्या बाजूला फिरवल्यावर वरची फरशी आपोआप बाजूला होते.”
कबीरला खूण समजली. धावत तो टी-पॉयपाशी गेला. त्याने टी-पॉय फिरवला. फरशी आपोआप बाजूला झाली आणि सूर्यप्रकाशाच्या दर्शनाने फूल उमलावे तशी एक भक्कम तिजोरी फूटभर वर आली. ती तिजोरी जगातल्या एका प्रसिद्ध कंपनीने बनवलेली होती, रुझवेल्ट सेफर्स! वर कंपनीचे इटालियन नाव होते.
“शंभू, पासवर्ड सांग.”
“एस थ्री… सेवन थ्री…”
भराभर कबीर आकडे जुळवत होता. शेवटी त्याने लीव्हर फिरवला आणि बाहेर ओढला. दार बाजूला खेचून तो गुडघ्यावर बसला. दोन्ही हातांनी पाच-पाच दहा-दहा बंडले तो बाहेर काढत होता. सर्व बंडले काढून झाली. नंतर त्याने तीन पेट्या काढल्या.
शंभू भोसले आता संपला होता. आपण असेही मरणारच, मग निदान मरताना तरी शेवटचा हल्ला करावा, असा विचार करून त्याने झेप घेतली - सरळ पानसेच्या रोखाने. तो अगदी बेभान बनला होता. त्याच वेळी पानसेने अधू पाय जमिनीवर आपटून उसळी मारली. दुसरा पाय त्याने जमिनीवर आपटला. पुढे झेप घेऊन आलेल्या शंभू भोसलेच्या पाठीत बुटाची लाथ बसली.
शंभू भोसले भयानक किंकाळी फोडून धडपडला. त्याच्या पाठीत एक सुरा सात इंच आत घुसला होता. शंभू आता वेडा बनला होता. पुन्हा दात ओठ खात तो पानसेच्या रोखाने उसळून पुढे आला. आणि पानसेने सर्व शक्ती पणाला लावून अधू पायाला झटका दिला. खट् असा आवाज झाला, आणि शंभूच्या कुशीत दुसरा सुरा शिरला.
जीव तोडून शंभू भोसले ओरडला. तो आवाज इतका भयानक होता की अख्खा बंगला त्या आवाजाने दणाणून गेला, असा कबीरला भास झाला. जिवाच्या आकांताने तडफडणाऱ्या शंभू भोसलेकडे कबीर पाहतच राहिला. माशासारखा शंभू भोसले तडफडला. त्याने एक शेवटचा आचका दिला आणि तो पाठीवर आपटला!
पुढच्या दहा मिनिटांत दोघे टॅक्सीत बसले होते आणि कबीरने टॅक्सी वेगाने जुहूच्या रोखाने सोडली होती.
“कबीर, व्ही० टी०वर सव्वीस नंबरच्या लॉकरमध्ये सर्व रक्कम ठेव,” आरामात मागच्या सीटवर आडवा पडत पानसे गरजला, तेव्हा कबीरने होकारार्थी मान हलवली.
